unsplash.com Licencja: https://unsplash.com/license
Staw kolanowy jest jedną z najbardziej złożonych i podatnych na urazy struktur narządu ruchu. Ze względu na swoją funkcję w przenoszeniu dużych obciążeń, bardzo często ulega uszkodzeniom mechanicznym podczas aktywności sportowej oraz codziennych wypadków. Prawidłowa ocena uszkodzonych struktur więzadłowych i łąkotkowych ma kluczowe znaczenie dla właściwego leczenia i ograniczenia ryzyka wtórnych uszkodzeń oraz wczesnych zmian zwyrodnieniowych kolana.
Aparat stabilizujący kolano składa się z układu biernego (więzadła, łąkotki, torebka stawowa) oraz czynnego (mięśnie i ich ścięgna). Do najczęstszych urazów w obrębie stawu kolanowego należą:
W zależności od tego, która struktura uległa uszkodzeniu, symptomy mogą się różnić, jednak do najczęstszych objawów należą:
W przypadku istotnego urazu kolana wskazane jest badanie przez lekarza ortopedę. Diagnostyka rozpoczyna się od badania podmiotowego oraz przeprowadzenia specyficznych testów funkcjonalnych (np. test szuflady przedniej, test Lachmana, test Pivot-Shift dla ACL czy test McMurraya dla łąkotek).
W zależności od obrazu klinicznego, w celu dokładnej oceny rozległości uszkodzeń stosuje się diagnostykę obrazową:
Decyzja o wyborze metody leczenia zależy od rodzaju uszkodzenia, wieku pacjenta, jego poziomu aktywności fizycznej oraz obecności niestabilności stawu.
W części uszkodzeń (np. izolowane naderwania MCL czy niewielkie uszkodzenia łąkotek w strefie dobrze ukrwionej) stosuje się leczenie zachowawcze. Obejmuje ono protokół RICE (odpoczynek, chłodzenie, kompresja, elewacja), w zależności od rodzaju urazu zastosowanie ortezy oraz skrupulatnie zaplanowaną rehabilitację.
W sytuacjach pełnego uszkodzenia ACL z towarzyszącą objawową niestabilnością lub skomplikowanych uszkodzeń łąkotek rozważana jest interwencja chirurgiczna. Dziedzina taka jak chirurgia kolana opiera się obecnie przede wszystkim na technikach małoinwazyjnych, takich jak artroskopia. Pozwala ona na szycie łąkotek, resekcję nieodwracalnie uszkodzonych fragmentów czy rekonstrukcję więzadeł za pomocą przeszczepów ścięgnistych.
Nowoczesne zaplecze diagnostyczne oraz zabiegowe dostosowane do leczenia urazów narządu ruchu oferują placówki medyczne, takie jak MIRAI Clinic, skupiające się na mało inwazyjnych metodach terapii.
Należy pamiętać, że nieodpowiednio leczone lub zignorowane urazy kolana mogą prowadzić do przedwczesnego rozwoju zmian zwyrodnieniowych. Każdy uraz przebiegający z obrzękiem lub ograniczeniem ruchomości wymaga profesjonalnej oceny medycznej.
Źródła:
