materiały partnera
Szukając pomysłu na krótki, weekendowy wyjazd z Sochaczewa czy Warszawy, łatwo jest wpaść w pułapkę odwiedzania po kilka raz tych samych, dobrze nam znanych i zatłoczonych kierunków. Tymczasem południowe Mazowsze, a dokladnie okolice Chlewisk i Szydłowca, to świetny, alternatywny kierunek! Jest to zagłębie staropolskiego przemysłu, które zaskakuje architekturą, historyczny, klimatem i brakiem tłumów. Oto pięć ciekawych punktów na mapie tej części Mazowsza, którym warto dać szansę podczas najbliższego wyjazdu.
Szydłowiec wita podróżnych renesansową rezydencją usytuowaną na wyspie otoczonej fosą. Dawna siedziba rodów Szydłowieckich i Radziwiłłów zachwyca loggią dziedzińca oraz dobrze zachowanymi kamiennymi portalami. Dziś w zamkowych salach mieści się Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych. To placówka z unikalnymi zbiorami w skali europejskiej – można tu zobaczyć i usłyszeć, jak brzmiały dawne liry korbowe, gęśle czy tradycyjne polskie dudy. Całość otacza rozległy park, idealny na spokojny spacer na początku weekendowej trasy.
To punkt obowiązkowy nie tylko dla pasjonatów techniki. Huta w Chlewiskach (obecnie oddział Narodowego Muzeum Techniki) to najlepiej zachowany XIX-wieczny kompleks hutniczy w Europie. Sercem obiektu jest wielki piec opalany węglem drzewnym wraz z kompletnym ciągiem technologicznym. Oprócz imponujących maszyn parowych i dmuchaw tłokowych, na miejscu można podziwiać kolekcję zabytkowych polskich motocykli (w tym legendarne Sokoły) oraz przedwojennych samochodów. Miejsce to pokazuje, jak potęga przemysłowa regionu budowana była wokół lokalnych surowców.
Stojący przy szydłowieckim rynku kościół farny pw. św. Zygmunta to perła architektury sakralnej z przełomu XV i XVI wieku. Wzniesiona z lokalnego piaskowca świątynia reprezentuje styl późnogotycki. Surowa z zewnątrz bryła kryje wnętrze o ogromnej wartości historycznej. Największe wrażenie robi modrzewiowy, polichromowany strop oraz rzeźbione, renesansowe nagrobki Szydłowieckich. Kunszt dawnych rzemieślników świadczy o bogactwie, jakim dysponowali dawni właściciele tych ziem.
Charakterystyczny, jasny piaskowiec, z którego wzniesiono większość zabytków w regionie, pochodzi z tutejszych wyrobisk. Aby zrozumieć historię lokalnego kamieniarstwa, warto odwiedzić dawne kamieniołomy, takie jak „Podkowiński”. Wydobywany tu od stuleci surowiec posłużył m.in. do budowy zamku w Szydłowcu oraz dekoracji warszawskich pałaców. Dziś nieczynne, częściowo zalane wodą wyrobiska tworzą malowniczy, surowy krajobraz, będący świadectwem wielowiekowej pracy ludzkich rąk.
Najstarszym punktem na historycznej mapie Chlewisk jest Pałac Odrowążów, którego początki sięgają XII wieku. Ta jedna z najstarszych rezydencji obronnych w Polsce należała m.in. do znamienitego rodu Odrowążów i na przestrzeni wieków gościła wiele ważnych postaci polskiej historii. Pałac usytuowany jest wewnątrz kilkunastohektarowego parku krajobrazowego. Spacerując alejami wśród kilkusetletnich pomników przyrody, stawów oraz dawnych budynków stajni, można poczuć autentyczną atmosferę dawnego, szlacheckiego Mazowsza.
Odkrywanie architektonicznych detali Szydłowca i industrialnej przeszłości Chlewisk najlepiej połączyć z pobytem w miejscu, które naturalnie kontynuuje tę historyczną narrację. Zamiast standardowego noclegu w sieciowym obiekcie, warto wybrać przestrzeń z własną opowieścią. Pałac Odrowążów i otaczający go kompleks parkowo-pałacowy to przykład udanej rewitalizacji, gdzie zabytkowa substancja zyskała nową funkcję, zachowując swój unikalny charakter.
Działający w tych zabytkowych murach hotel Manor House to wyjątkowy hotel spa w Mazowieckim. Obiekt realizuje filozofię „adults-only”, a więc oferuje przestrzeń dedykowana wyłącznie dorosłym, nastawiona na autentyczny, wyciszający relaks. Dla gości wracających z regionalnych szlaków przygotowano rozbudowaną strefę bioodnowy. Postawiono tu na holistyczne podejście do zdrowia: bezchlorowy basen z ożywioną wodą, rozległe Łaźnie Rzymskie oraz autorskie terapie naturalne. Połączenie kameralnej atmosfery starego parku z nowoczesną infrastrukturą wellness pozwala zregenerować siły przed powrotem do codziennych obowiązków.
Południowe Mazowsze udowadnia, że wartościowa turystyka historyczna nie musi wiązać się z wielogodzinną podróżą na drugi koniec Polski. Bliskość Sochaczewa i Warszawy, szybki dojazd trasą ekspresową oraz unikalne zabytki techniki i architektury renesansowej czynią z okolic Szydłowca idealny cel na dwudniowy wyjazd. Wybierając nocleg w obiekcie o fascynującej historii, zyskujemy nie tylko komfortową bazę wypadową, ale przede wszystkim możliwość pełnego wyciszenia w otoczeniu żywej historii.
