Angina – czym jest i jak rozpoznać jej objawy?
Angina, znana również jako ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła, to częsta dolegliwość, która może mieć różne podłoże. Znajomość jej przyczyn, objawów oraz metod leczenia jest niezbędna, by szybko wrócić do zdrowia i uniknąć możliwych powikłań.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. W przypadku problemów zdrowotnych należy skonsultować się z lekarzem.
Angina to ostra infekcja migdałków podniebiennych oraz błony śluzowej gardła, którą wywołują przede wszystkim bakterie (np. Streptococcus pyogenes) lub wirusy, przenoszące się drogą kropelkową. Angina bakteryjna występuje szczególnie u dzieci w wieku od 3 do 14 lat, gdzie dominującą formą jest angina paciorkowcowa. U osób dorosłych zwykle pojawia się angina wirusowa, stanowiąca nawet 90% przypadków. Zazwyczaj rozwija się ona nagle, w ciągu 12 godzin do 4 dni.
Wirusy takie jak rinowirusy, adenowirusy oraz koronawirusy często odpowiadają za anginę wirusową. Z kolei główną przyczyną anginy bakteryjnej jest infekcja paciorkowcem grupy A. Ten rodzaj anginy pojawia się gwałtownie i może mieć ciężki przebieg.
Objawy anginy zazwyczaj są gwałtowne i mocno odczuwalne. Przede wszystkim dominować będzie ostry ból gardła, który utrudnia zarówno połykanie, jak i mówienie. Towarzyszy mu wysoka gorączka, często sięgająca powyżej 38°C, a nawet dochodząca do 40°C. Powiększone i bolesne węzły chłonne szyi oraz obrzęk i zaczerwienienie migdałków również są typowe.
W przypadku anginy bakteryjnej, poza tymi objawami, często pojawia się biały lub żółty nalot na migdałkach. Charakterystyczne jest też, że nie ma kaszlu ani kataru. U dzieci mogą wystąpić dodatkowe symptomy, takie jak ból głowy, nudności czy nawet ból brzucha. Natomiast angina wirusowa zwykle przebiega łagodniej, z objawami typowymi dla infekcji górnych dróg oddechowych – kaszlem, katarem, chrypką, bólami stawów i mięśni oraz ogólnym osłabieniem.
Angina wirusowa ma zazwyczaj łagodniejszy przebieg, z mniej nasilonym bólem gardła i gorączką. Często pojawiają się też objawy ze strony dróg oddechowych, takie jak katar czy kaszel. Przebieg tej infekcji bywa stopniowy i trwa około 7–10 dni.
Z kolei angina bakteryjna wywołana przez paciorkowce zaczyna się nagle i zwykle łączy się z wysoką gorączką oraz silnym bólem gardła. Brak kaszlu i kataru to cecha charakterystyczna tej infekcji. Warto wiedzieć, że nieleczona angina bakteryjna może prowadzić do poważnych powikłań, na przykład ropnia okołomigdałkowego.
Lekarz rozpoznaje anginę na podstawie wywiadu i badania fizykalnego. Ważne jest rozróżnienie między jej typami, co najczęściej robi się, stosując skalę Centora lub McIsaaca. Uwzględnia się w niej takie objawy, jak gorączka, nalot na migdałkach, powiększenie węzłów chłonnych oraz brak kaszlu, a za każdy z tych symptomów przyznaje punkty.
Potwierdzenie diagnozy, zwłaszcza gdy podejrzewa się anginę bakteryjną, wymaga czasem dodatkowych badań. Stosuje się przede wszystkim wymaz z gardła w celu wykrycia patogenu, a także badania krwi lub szybki test na obecność paciorkowca. Szybka diagnostyka jest niezwykle ważna, by wdrożyć odpowiednie leczenie i uniknąć powikłań.
Rodzaj leczenia anginy zależy od jej przyczyny. Gdy mamy do czynienia z anginą bakteryjną, antybiotyki stanowią podstawę terapii. Najczęściej podaje się penicylinę lub jej pochodne przez 10 dni. U osób uczulonych na penicylinę lekarz dobierze inne grupy antybiotyków. Leczenie objawowe to z kolei środki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, takie jak paracetamol czy ibuprofen, a także płukanie gardła.
W anginie wirusowej antybiotyki nie działają, bo są nieskuteczne wobec wirusów. W tym przypadku skupiamy się na łagodzeniu dolegliwości: odpoczynku, nawodnieniu, oraz stosowaniu preparatów przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, a także środków łagodzących ból gardła. Warto też pamiętać, że samodzielne przyjmowanie antybiotyków to złe rozwiązanie, grożące opornością na leki.
Zobacz artykuł: Jaki antybiotyk na anginę?
Nieleczona albo źle leczona angina bakteryjna może wywołać poważne komplikacje. Do najczęstszych zaliczamy ropne powikłania, takie jak ropień okołogardłowy czy ropne zapalenie węzłów chłonnych. Rzadsze, ale bardzo groźne są późne powikłania immunologiczne, na przykład gorączka reumatyczna czy ostre kłębuszkowe zapalenie nerek. Szczególnie narażone na nie są dzieci.
Zapobieganie powikłaniom opiera się głównie na wczesnym rozpoznaniu i właściwym leczeniu anginy. Bardzo ważne jest, by dokładnie przestrzegać zaleceń lekarza dotyczących przyjmowania antybiotyków. Poza tym nie można zapominać o podstawowych zasadach higieny – częstym myciu rąk, unikaniu bliskiego kontaktu z chorymi oraz izolowaniu się przy wystąpieniu objawów. Równie istotne jest dbanie o odporność organizmu poprzez zdrową dietę i odpowiednią ilość snu.
Wizyta u lekarza jest wskazana przy objawach anginy, by postawić trafną diagnozę i wdrożyć skuteczne leczenie. Szybkie podjęcie terapii pomaga uniknąć powikłań i znacznie przyspiesza powrót do zdrowia.
