Rzecznik ZUS odpowiada na pytania Czytelniczek

Mazowiecki rzecznik ZUS Wojciech Ściwiarski odpowiada na najczęstsze pytania naszych Czytelniczek. 

Słyszałam, że we wrześniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpocznie wypłatę czternastych emerytur. Co muszę zrobić żeby otrzymać takie świadczenie? Kiedy je otrzymam i w jakiej wysokości?

Czternasta emerytura trafi do osób uprawnionych wraz z podstawowym świadczeniem. Wypłaty rozpoczną się 1 września. Kolejne terminy to 6, 10, 15, 20 i 25 września. Osoby pobierające świadczenia przedemerytalne otrzymają dodatkowe świadczenie 1 października. Co ważne, seniorzy nie muszą podejmować żadnych działań. ZUS wypłaci pieniądze automatycznie razem z wrześniową emeryturą lub rentą.

Od dodatkowego świadczenia ZUS pobierze składkę zdrowotną i zaliczkę na podatek dochodowy na takich samych zasadach jak przy wypłacie emerytury lub renty. Czternastka pozostaje wolna od potrąceń i egzekucji komorniczych. Nie wpływa również na prawo do świadczeń uzależnionych od dochodu.

W 2026 roku pełna czternasta emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. Taką kwotę otrzymają osoby, których emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto. Przy wyższych świadczeniach działa zasada „złotówka za złotówkę”. Oznacza to, że kwota czternastki zmniejsza się o tyle, o ile emerytura lub renta przekracza 2900 zł. Przykładowo osoba pobierająca emeryturę w wysokości 3500 zł brutto otrzyma czternastkę w wysokości 1378,49 zł brutto.

ZUS nie wypłaci dodatkowego świadczenia, jeśli wyniesie ono mniej niż 50 zł brutto. W praktyce oznacza to, że czternastki nie otrzymają osoby, których emerytura lub renta przekracza 4828,49 zł brutto. Świadczenie nie przysługuje także osobom, które na dzień poprzedzający miesiąc wypłaty mają zawieszone prawo do emerytury lub renty.

Mam przyznaną emeryturę bo ukończyłam powszechny wiek emerytalny. Dodatkowo pracuję. Znajoma powiedziała mi że osoby będące na emeryturze mogą pracować i zarabiać bez ograniczeń ale w przestrzeni medialnej pojawiają się informację o ograniczeniach. Proszę o wyjaśnienie tej kwestii.

Emeryci, którzy przeszli na emeryturę po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego — czyli kobiety po 60. roku życia oraz mężczyźni po ukończeniu 65 lat — nie muszą martwić się o limity zarobków ani obawiać się, że ZUS zmniejszy lub zawiesi świadczenie. Mogą dorabiać bez żadnych ograniczeń. Istnieje jednak wyjątek od tej zasady. Dotyczy on emerytów, którym ZUS podwyższył wyliczoną emeryturę do kwoty świadczenia minimalnego, które od marca wynosi 1 978,49 zł brutto. Jeśli przychód z tytułu pracy przekroczy wysokość podwyższenia do minimalnej emerytury, świadczenie za dany okres będzie wypłacane w niższej kwocie, czyli bez dopłaty do minimum.

Niektórzy renciści, w tym osoby otrzymujące renty dla inwalidów wojennych oraz inwalidów wojskowych, mogą pracować bez ograniczeń zarobkowych, pod warunkiem że ich niezdolność do pracy jest związana ze służbą wojskową. Ten przywilej obejmuje także osoby pobierające renty rodzinne po uprawnionych do tych świadczeń. Bez ograniczeń mogą dorabiać również osoby pobierające rentę rodzinną, jeśli mają również ustalone prawo do emerytury z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego.