Tablica odsłonięta. Burmistrz Janiak: nie stracimy tożsamości i sumienia

- Pamięć o pomordowanych niechaj woła z kamieni - głosi fragment napisu na tablicy pamiątkowej odsłoniętej 11 lipca na ścianie Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą. To wyraz hołdu dla ofiar zbrodni, do której doszło na Wołyniu 1943 roku.

::photoreport{"type":"check-for-article","item":"17537"}

Parlamentarzyści, samorządowcy, przedstawiciele jednostek podległych miastu i powiatowi, księża, kibice, reprezentanci lokalnych stowarzyszeń oraz zwykli mieszkańcy zgromadzili się w sobotę 11 lipca przy budynku Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą, by uczcić pamięć o Polakach, którzy zginęli z rąk członków Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów oraz Ukraińskiej Armii Powstańczej.

Krótki rys historyczny wydarzeń z 1943 roku przedstawił dyrektor naszego muzeum Radosław Jarosiński.

- Symbolem rzezi wołyńskiej pozostała tzw. Krwawa Niedziela 11 lipca 1943 roku, kiedy przeprowadzono skoordynowane ataki na dziesiątki polskich miejscowości i parafii na Wołyniu. Ofiarami byli przede wszystkim cywile, kobiety, dzieci i osoby starsze, mordowani z wyjątkowym okrucieństwem. Szacuje się, że tylko tego dnia mogło zginąć kilka tysięcy Polaków. Łącznie w wyniku ludobójstwa życie straciło co najmniej 70 tys. Polaków, choć wielu badaczy wskazuje, że liczba ofiar mogła przekroczyć nawet 100 tys. Należy jednak pamiętać, że ofiarami OUN i UPA padali również Ukraińcy, którzy odmawiali udziału w zbrodniach lub próbowali ratować swoich polskich sąsiadów. Potwierdzono około 600 takich przypadków, choć rzeczywista liczba mogła przekraczać tysiąc. Dlatego warto pamiętać, że pod określeniem obywatele polscy umieszczonym na tablicy pamiątkowej kryją się nie tylko Polacy i Żydzi, lecz także bohaterscy Ukraińcy, którzy zapłacili życiem za odmowę udziału w zbrodni lub za ratowanie swoich sąsiadów -

- mówił dyrektor Jarosiński.

Wa dalszej kolejności głos zabrał gospodarz spotkania - burmistrz Sochaczewa Daniel Janiak.

- Wołyń 43 to obraz dla nas, Polaków, największego zbydlęcenia. Tego, co człowiek może uczynić człowiekowi (...). Ta tablica to nie jest tylko kamień z wyrytymi literami. To głos wszystkich Polaków na Kresach, których w tak bestialski sposób uciszono. To, że dzisiaj tutaj jesteśmy, 11 lipca 2026 roku w Sochaczewie, to nasz moralny obowiązek. Święty Jan Paweł II mówił, że naród, który traci tożsamość, traci sumienie. A my w Sochaczewie nigdy nie stracimy ani tożsamości, ani sumienia -

- mówił burmistrz Janiak.

Na uroczystości pojawił się gość specjalny, doradca prezydenta RP, Adrianna Garnik, która odczytała list prezydenta Karola Nawrockiego skierowany do mieszkańców Sochaczewa i okolic.

- Z uznaniem przyjąłem wiadomość, że kolejnym trwałym, materialnym upamiętnieniem ofiar ludobójstwa Polaków z rąk banderowskich Katów będzie od dzisiaj tablica pamiątkowa odsłonięta w Sochaczewie, na poczesnym miejscu, przy Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą. Dziękuję za ten ważny gest pamięci. Odczytuję go także jako świadectwo narodowej dumy i godności oraz woli budowania przyszłości naszej ojczyźny na fundamencie prawdy historycznej -

- brzmiał fragment listu głowy naszego państwa do Sochaczewian. Prezydent Karol Nawrocki podkreślił także, że Polska nadal wspiera działania obronne Kijowa wobec inwazji zbrojnej Rosji na Ukrainę, ale także, że trwałe relacje można budować tylko na fundamencie prawdy.

- Nie ma pojednania bez pamięci, a pamięci nie ma bez prawdy -

- napisał prezydent RP.

W dalszej kolejności głos zabrał poseł Maciej Małecki, który podkreślił bestialstwo zadawania śmierci Polakom przez ukraińskich nacjonalistów. Podziękował też jedenastu radnym powiatu sochaczewskiego za podjęcie uchwały popierającej odebranie przez prezydenta RP Orderu Orła Białego prezydentowi Ukrainy.

- Sytuacja, w której Ukraina czci ludobójców naszych rodaków, a odmawia godnego pochówku i upamiętnienia ich ofiar, jest hańbą. I musimy działać wspólnie, żeby to zmienić. A prezydentowi Zełeńskiemu przy każdej okazji trzeba mówić. I wierzę głęboko, że dzisiaj z ziemi sochaczewskiej też taki głos popłynie. Panie prezydencie Zełeński, z widłami ociekającymi krwią polskich ofiar, to do Europy nie wejdziecie. My tego dopilnujemy -

- mówił poseł Małecki.

Głos zabrał także poseł Adam Orliński.

- Bardzo dobrze, że dzisiaj wspólnie jako parlamentarzyści, samorządowcy, mieszkańcy będziemy odsłaniać tą tablicę pamiątkową. Tablicę, która na zawsze w tym miejscu będzie znakiem dla tych i dla następnych pokoleń abyśmy nigdy nie zapomnieli o wydarzeniach z 1943 roku -

- mówił poseł Orliński.

Przewodniczący rady powiatu Andrzej Kierzkowski nawiązał z kolei do słów posła Małeckiego.

- My jako Rada Powiatu podnieśliśmy to stanowisko z inicjatywy naszej własnej osobistej dumy narodowej. Musicie wiedzieć, że ja, człowiek Solidarności, kiedy usłyszałem, że byli prezydenci Ukrainy solidaryzują się z panem Zełeńskim i oddają Orły białe, byłem zadowolony, że te Orły wracają do gniazda, do Polski. Ale my nie możemy pozwolić, żeby nasz prezydent został sam. Jako naród polski musimy być z nim solidarni -

- mówił Andrzej Kierzkowski.

W dalszej części uroczystości odbyło się odsłonięcie pamiątkowej tablicy, jej poświęcenie przez ks. Andrzeja Lisiaka i ks. Marka Serwatkę oraz złożenie kwiatów i świateł pamięci przez poszczególne delegacje. Chętni mieli okazję wysłuchać prelekcji, w czasie której dyrektor Radosław Jarosiński wyjaśniał dlaczego nie można postawić znaku równości między zbrodniami OUN i UPA, a działaniami odwetowymi AK.